M

Advertisements

HENDAIA: IBILALDIA


vert

43°21′34″I 1°46′24″M

santiago zubia

Santiago zubia, 1936an Irungo hiritarrek babes bila zubi hau zeharkatu zuten. Gaur egun, berriz, Lapurditik Irungo lurraldera sartzeko erromesari aukera ematen dio.

???????????????????????????????

Muga8

Hego Euskal Herritik Ipar Euskal Herrira.

???????????????????????????????

mug2

geltokia

Tren geltokia. Hemen, Franco eta Hitler elkarrizketatu ziren 1940an.

???????????????????????????????

Bixintxo eliza goikaldean ikus daiteke.

trenbidea

Zubitik ikusitako trenbideak.

Atzekaldean Hondarribia ikus daiteke.

Trinketea

GAZTELU ZAHAR

Kirol portua .

Sokoburu

Ondarraitz hondartza

Hondartzako “arabiar” estiloko kasino zaharra.

hendaia1

Ondarraitzko hondartzak 3 Km luzera dauka.

 
arrokak

Higadurak sortutako harrizko irudi bereziak.

haubai

IMG_1471

IMG_1472

ABADIE

at

ATEA

IMG_1475

ikuspegia

 

ABBADIA JAUREGIA

ARRATE

Kokapena: 43°12′17″I 2°26′47″M. Garaiera: 532 m. Karakatetik ateratako argazkia.

Arrate Eibarko auzunea da, eta herritik errepidez 7 km. eta erdi daude.

 

Arrate

Arrateko baseliza (XVII.m).

Santuario de Nuestra Señora de Arrate

Argazkilaria Indalecio Ojanguren (Gipuzkoako Artxibategi Orokorra)

 

Arrateko Andre Mariari horrela abesten zaio:

“Arrateko Ama, gure zaindari onena”
gure herri dana hartu eta zaindu, Ama.

Zure semeak eskerrak iritsi dagiguz
danok zerura juan gaitezen, Ama, egizu

Arrateko baselizak Ignazio Zuloagaren erretaularen margo-lanak (otoitz egiten dauden erromesen irudiak), egurrezko bobeda berezia, burdinsare barroko bat eta Andre Mariren irudi gotikoa ditu. 

 

IMG_0496

Egurrezko bobedak itsasontzi baten egitura irudikatzen du.

 

 

IMG_0690

Itsasoa Arratetik ikus daiteke, eta Arrateko baselizaren altarea itsaso aldera kokatuta dago, arrantzalei babesa emateko.

Aizkorri Arratetik

Aizkorri Arratetik ikusi daiteke

foto_de_eibar_25_20130617_1919664347

30.urteko hamarkadan, bueltak ematen ari dira Arrateko Gurutzeari. Eibarko Udal Artxibategia.

kopla zaharrak dio: 

“Arrateko bidean/ Azitain aldean/ harrizko gurutze bat/ dago antzinatik. Han Kredo bat, han kredo bi,/ nahi duenak hamabi./ Laguna topatzeko/ ez da gauza hoberik.”

 

???????????????????????????????

Pagoak eta zelaiak.

erromeria

 

Ama en Arrate

 kopla zaharrak dio:

“Arrateko zelaiko / bai floridadea! / Andixik gora dago / zerura bidea.”

ARRATE

ARRATEKO ERROMERIA, Fernando Beorlegui (2004).

 

IMG_0500

Arrate neguan, elurtua.

DONIBANE GARAZI

Donibane Garazi  XII. mendean sortu zen. Antso VII.a Azkarrak (1152-1221) gotorlekua eta eliza eraiki zituen.

Argazkian, Notre Dame-ko atea (UNESCO-k Gizakiaren Kultur Ondaretzat jo zuen) eta Errobi ibaiaren gaineko zubia ikus daitezke.

Erdi Aroko harresiz inguratutako herria da. Eta urtero, hemendik, Santiago Bidea egiten duen erromes asko iragaten da.

 

 

IMG_0095

Jasokundearen eliza gotikoa (XIII. mendekoa, XVII. mendean berreraikia) harresiaren partea da.

IMG_0096

Portikoa, ojiba-arkuak, elementu bejetal, geometriko eta figuratiboz apaindua.

IMG_0098

 

IMG_0097

 

IMG_0089

Rue de la Citadelle, aldapa behera. Etxeak harrizkoak dira, gehienak XVII. eta XVIII. mendeetan eraikiak.

 

 

IMG_0105

Gotorlekua eta beraren inguruko eraikuntzak monumentu izendatuta daude.

IMG_0106

IMG_0107

ELIZONDO

IMG_1376

Elizondo herria Baztango hiriburua da, eta 3.194 (2014) biztanle dauka.

 Baztan ibaia (Baztan bailaran Bidasoa ibaiari horrela deitzen zaio), Erratzun Auza mendiaren maldan jaiotzen da, bere arroak 710 km2  dauka, bere ibai ahoa Txingudi da, eta  Atlantiar isuriko ibaia da.

 

zibia

 

Puriosenea etxea, XV. mende bukaerakoa,  gaur egun Museo Etnografikoa Jorge Oteiza / Javier Ciga Museoa.

(1) Javier Ciga Etxandi

(2) Javier Ciga Etxandi

IMG_1207

“Javier Ciga. Pintor de esencias y verdades” liburua,  Pello Fernández Oyareguik idatzita, eta Nafarroako gobernuak argitaratuta, 2012an.

ama elizondo
Oteizaren eskultura “Amatasuna”

Oteizaren eskultura “Santiagoren Otoiza”

Arotzarena jauregia, XVII. mendeko eraikin barrokoa.

06065-img_0806
bonita

df2ef-img_0808

 

SARA

2011122913

Sara Lapurdiko hegoaldeko udalerria da, 51,34 km2 zabalera eta 1.199 biztanle (2.011n) ditu.

 

 

IMG_0008

Argazkian Larrun mendia iparraldean ikus daiteke, eta mendi honen maldan Sara Herria aurkitzen da.

c2b4b-img_0009

 

PLA

 

plaza

???????????????????????????????

Luis XIV.a Frantziako erregeak Sarako herriari emandako oroigarria, 1693an saratarrek herria defenditzeagatik.

Sarako enparantza

???????????????????????????????

Gazta-tortilla eta ardoa, Herriko etxeko edaritegian dastatu daiteke.


Trinketea

 BOULANGERIE4b6ba-img_0028

lapida

Sarako Eskola XVII. mendean sorturiko idazle taldea izan zen, inguruko apaizak frantziskotarren komentu batean biltzen ziren, erlijio gaiak euskarazko liburuak prestatzeko asmotan. Horren ondorioz, Saratik kontraerreformari bultzada bat eman izan zioten.”Sarako Eskola” izena geroztik eman zaio, Axular eta J. Etxeberri izanik Eskola honen idazlerik nagusienetarikoak.eta euskarazko liburuak prestatzeko asmotan. Horren ondorioz, Saratik kontraerreformari bultzada bat eman izan zioten.”Sarako Eskola” izena geroztik eman zaio, Axular eta J. Etxeberri izanik Eskola honen idazlerik nagusienetarikoak.

        San Martin eliza

d7d0d-img_0943-1

San Martin elizako inskripzioa

Hilerria zeharkatzen da elizara sartzeko.

Hilobietako estela

patsserie
ab9d6-img_0015

Sarako leizak. Argazkia: Garikoitz Estornés Zubizarreta, 1996. (Auñamendi Eusko Entziklopedia)

Aita Barandiaran, antropologoa eta etnografoa, Saran  erbesteratuta egon zen, Espainiako Gerra Zibilean, eta 1936an Sarako leizeen aurkikuntza aurkeztu zituen.

On Jose Migel Barandiaran. (Auñamendi Eusko Entziklopedia) 

GUADALUPE: IBILBIDEA

Hondarribiko Kaiaberria

43°21′45″I 1°47′29″M

 

eeeee

Jaizkibel (545 m. garaiera)

SG

2 orduko ibilaldia: Zimizarga auzotik Guadalupeko gotorlekuraino.

 

1379825_10202347037536146_1479889618_n

Txingudi, Bidasoa ibaiak bokalean sortutako estuarioa eta badia (Aiako Harritik hartutako argazkia)

IMG_0545

Guadaluperako errepidea utzi eta Zimisarga Auzoko pistan sartu. Atzekaldean Larrun mendia ikus daiteke.

???????????????????????????????

IMG_0543

Kotxea pistaren aldamenean aparkatu, ibilbidea oinez jarraitzeko.

IMG_0546

Eskubiko bidea hartu, bidezidorratik Guadaluperaino igotzeko.

Negutegiak-_Invernaderos

Baserriak eta larreak ikus daitezke.

GetAttachment[2]

IMG_1142   IMG_1144 

 

553266_378860388820851_2117726669_n

Kiwiak eta Aiako Harriak

Aiako Harria (837 m. garaiera) atzekaldean ikus daiteke.

43°16′57.94″I 01°47′02.77″M

???????????????????????????????

Larrun (905 m. garaiera) atzekaldean ikus daiteke. 43°18′33″I 1°38′08″M

 

 Ama Guadalupeko baseliza eta zelaia.

Ama Guadalupekoa (XV.m). Argazkia: Auñamendi eusko entziklopedia.

virgen1
virgen2

90b11-img_0606

Remigio Mendibururen “Txalaparta” eskultura, Ez Dok Amairuk taldearen logotipoa izan zena.

IMG_1102 - copia

“Txalaparta” eskultura, zehaztasuna.

 

7dd56-gotorlekua

  Guadalupeko gotorlekua, Fuerte de San Enrique, 1876. urtean eraiki egin zen, eta Txoritokieta eta San Marcos gotorlekuekin batera muga zaintzen zuen (Oiartzungo Lubakiz Babestutako Eredua zeritzona). Gotorlekua Guda Zibilan, Errepublikaren eskuetan egon zen eta Irungo gudan garrantzi handia izan zuen. Gotorlekua hiru atalez osatuta dago: erdikoa,eskuinekoa eta ezkerrekoa. Erdiko atalak aurrealde bakarra dauka. Eskuinekoak eta ezkerrekoak hiru aurrealde eta bateria estali gabe bat dauzkate.

sarrera12

Guadalupeko gotorlekuaren sarrera.

sarrera2

sarrera3

sarsar

foso2

bidea

gua

polita

Erdi Aroan, Hondarribia Nafarroa zen, eta  Antso II.a Abarka ehizean zebilela Jaizkibel mendiko basoetan neska gazte batekin topo egin eta “guztiz ederra” izena jarri ondoren haurdun utzi zuen.

 “Guztiz Ederra”: “Justiz” jatetxea

IMG_0553

 

72135_561078027265752_580000811_n (1)

IMG_0587

 

LIZARRA: IBILALDIA

Lizarran,iparraldetik hegoaldera, Ega ibaiaren ertzetik, ibilaldi oso interesgarria egin daiteke.

Lizarran, iparraldetik hegoaldera, Ega ibaiaren ertzetik, ibilaldi oso interesgarria egin daiteke.

 

IMG_0387

Ega ibaia Araban jaio eta bere ibilbidea, 113 kilometro, ia osoa Nafarroan ematen du. Azkenean, Ebro ibaian isuritzen du.

  Ibilaldirako bidea, Ega ibaiaren ertzean.

            

“Puy-ko Gurutzea” atzekaldean, goiko haitzen gainean ikus daiteke.

“Azucarero”-aren zubia Ega ibaiaren gainean. Argazkilaria: Bernardo Estornés Lasa. (Auñamendi Eusko Entziklopedia).

Berpizkundeko “de la Mona o de los Chorros” iturria, XVI. mendekoa. San Martín plazan. Argazkilaria: Pilar Rivera, 1979an. (Auñamendi Eusko Entziklopedia).

 
Nafarroako Erregeen Jauregia (Ramiro de Maeztu Museoa).

5c154-fachada2528m2529

 

Kapitel honetan zaldunen arteko gatazka irudikatzen da. Eta tartean Roldan, Carlomagnoren paladina zena, eta Ferragut erraldoi mairuaren arteko borroka ere ikus daiteke. Kapitelaren egilea: Martinus de Logroño.

11053702

Ruako San Pedro elizaren klaustroa.. Ruako San Pedro elizak XII. mendearen amaieran eraikitzen hasi zen, estilo erromaniko berantiarrekoa da. Argazkia: Garikoitz Estornés Zubizarreta. Urtea:1978. (Auñamendi Eusko Entziklopedia).

Segundo Ruizen etxearen ataria. Maverick Ink Press: Un trampero en Tierraestella.

        Sepulkro Santua: Fatxada gotikoa, 1328.urtean eraiki izan zuten.

Portiko gotikoa Judutarrek eusten dute.

Erdi Aroko zubiak, Kartzelako zubia deitutakoa, San Pedro eta San Miguel auzoak lotzen ditu. Argazkia:Garikoitz Estornés Zubizarreta. Urtea: 1979. (Auñamendi Eusko Entziklopedia).

Erdi Aroko zubiak, Kartzelako zubia deitutakoa, San Pedro eta San Miguel auzoak lotzen ditu. Argazkia:Garikoitz Estornés Zubizarreta. Urtea: 1979. (Auñamendi Eusko Entziklopedia).

Done Mikel parrokia XII. mendearen amaieran eraikitzen hasi zen, estilo erromaniko berantiarrekoa da.

Pantokrator eta 4 Ebanjelistas. Tetramorfoa: Mateo: Aingerua. Bere ebanjelioa Kristoren genealogia aztertuz hasten delako. Marko: Lehoia. Bere ebanjelioa Joan Bataiatzailearen pasartearekin hasten delako. Pasarte honetan, Joanen ahotsa deskribatzean lehoi baten antzekoa dela adierazten du. Lukas: Zezena. Bere ebanjelioa Zakariasek sakrifikatutako zezenaz hasten delako. Joan: Arranoa.

Hemen Nafarroaren ikurra ikus daiteke.

Hemen Nafarroaren ikurra ikus daiteke.

San Juan, Foruen enparantzan. Kanpokaldean fatxada neoklasikoa eta barrukaldean portada erromanikoa  dauzka. Argazkia: Mariano Estornés Lasa. Auñamendi Eusko Entziklopedia.

???????????????????????????????

Foruen enparantza 1959an.

IMG_0447

Foruen enparantza gaur egun.

“Calderería” kalea.

 

      Santiago enparantza.

Iturria, 1946an inauguratu izan zen, eta Teófilo Echaurik eraiki egin zuen. Aska handi bat dauka animaliek ura edan ahal izateko. Hemen, astero azoka oso jendetsuak ospatzen zituzten.

???????????????????????????????

Santiago enparantza 1959an.

IÑURRITZA IBILALDIA ZARAUTZEN

 

San Pelaio auzoan gure ibilaldia hasiko da, “Kanala”-tik, Iñurritza ibaiaren ertzetik hondartzara ailegatu arte. Hondartza, Iñurritzan, 177.200 m2 duna-sistema dago.  

i4 (2)

San Pelaio auzotik hondartzara ibilaldia egin daiteke, Iñurritza ibaiaren ertzetik lehen, eta gero hondartza zeharkatuz.

Iñurritza, Iñurritza ibaiak eta Talaimendi mendiak osatzen dute.

Iñurritza, Iñurritza ibaiak eta Talaimendi mendiak osatzen dute.

IMG-20141205-WA0000

IMG-20150218-WA0005

IMG-20150218-WA0002

IMG-20141203-WA0001

IMG-20150227-WA0000

Iñurritza, Iñurritza ibaia lehen.

Iñurritza gaur egun. 

Iñurritzako biotopoan Paddel-ean ez ibiltzearen zergatia.

Landare zein hegazti bereziak aurki daitezke, besteak beste: Lertxun Handia, Lertxuntxoa, Antzara Muturzuria, Txirritxoa, Mokozabala eta Zangoluzea.

Lertxun handia

IMG-20150221-WA0015

IMG-20150205-WA0000

IMG-20150203-WA0012 (1)

IMG-20150203-WA0016IMG-20150317-WA0014

DSC00870

Hondartza, Getaria atzekaldean ikus daiteke.

IMG-20150221-WA0016

Elurra hondartzan.

Iñurritza gauez, Talaimendi menditik ikusita.

 

 

IRUN

???????????????????????????????

Ama Xantalen Ermita Bidasoa ibaiaren adarra den Estebenea errekaren  ertzean dago. I.mendeko “in antis” erromatarren eliza eta bertako biztanleen nekropoli baten hondakinak dira. Gipuzkoan aurkitu den X.mendeko eliza bakarra da.

???????????????????????????????

Martindozenea XVI. mendean eraiki zen.  DE OÑA “MAYORAZGOA”  XVIII. mendean. Gaur egun aterpetxea bihurtu da.

Oñako baroien armarria

 

  •  EUSKAL GOTIKOA

Junkaleko Andre Mariaren eliza (Irun) 1508-1606.urte bitartean eraikita, halere. elizaren eraikuntza-sistemak eta formek patroi gotikoei erantzuten diete, eta Iparraldean, modu pizkundetarrei (zutabeak, korua, leihoak eta idi-begiak) eta barrokoei (portada) egindako erreferentziak ditu. Oiasso erromatar museoa, Junkaleko Andra Mariaren elizaren ondoan dago, eta erromatar garaiko aztarnak biltzen ditu: Hiriko termak, ontziak… Junkaleko Andre Mariaren eliza (XVI-XVII. m.)

Barrrokoa

Fatxada barrokoa

Iturria

Iturria

  • BERPIZKUNDE ESTILOA
jaizubia1

Urdanibiako Urdanibia Jauregia

jaizucia23

Urdanibia jauregia.

???????????????????????????????

Sebastian Urdanibiak berreraiki zuen etxea hau 1619. urtean, 

???????????????????????????????

Errota eta burdinolarekin eraikin multzo bat eratzen da.

 

  • BARROKO ESTILOA
 
IMG_1186

Ama Xantalengo iturria, barroko estilokoa da, 1667an eraiki zuten, harrizkoa da, eta Ama Xantalen baselizaren oso hurbil dago.

 

???????????????????????????????

Kanoi-ganga antzeko sapaia dauka.

 

Santiago kaleko iturria

Navarra hiribideko iturria.

IMG_1187

Sancho de Urdanibia Ospitalea, 1644an eraikita.

Sancho de Urdanibia Ospitalearen atzekaldean Mentxu Galen museoa dago.

 

 

 

 

Gargola

 

 

Udaletxearen atzekaldea

Ama Doloretakoren eta  San Gabrielen eliza, 1923. eta 1926. urte bitartean eraiki izan zen, Arkitektoa; Jose Gurrutxaga.

  •  
  • BURDINEZKO ARKITEKTURA ESTILOA
???????????????????????????????

Zabaltza plazako kioskoa, 1903an. Arkitektua: Javier Aguirre Iturralde.

  • zubia

    Santiagoko Nazioarteko Zubia, 1936an Irungo hiritarrek babes bila zubi hau zeharkatu zuten. Gaur egun, berriz, Lapurditik Irungo lurraldera sartzeko erromesari aukera ematen dio

???????????????????????????????

  • NEOEUSKALDUN ESTILOA:

LAPITZE AUZOA

Erromes plaza

Erromes plaza. Phillipe Rottier arkitektura saria.

Larreaundi auzoa

 

???????????????????????????????

San Martzial baseliza Aldabe mendian (224,8 m.) dago.

San Martzial

San Martzialeko guda (1522) ospatzeko baseliza bat eraiki zuten, baina 1796an tximista batek kiskaldu eta 1804an berreraiki egin zen.

  • ERROMANTIZISTA ESTILOA
???????????????????????????????

Ikust-Alaia edo Zabaleta etxea, 1891an eraiki eta 1925ean eraberritu zuten, gaur egun Biblioteka eta Artxibategia bihurtu da.

???????????????????????????????

Mª Luisa etxea 1860an eraiki zuten, gaur egun Musika Kontserbatorioa bihurtu da.

Musika kontsebatorioko parkeak 11.984 m2 azalera dauka, eta zuhaitz mota hauek aurki daitezke:

1 Tilia tomentosa.  2 Alnus glutinosa.  3 Quercus ilex.  4 Quercus suber.  5 Cedrus deodara. 6 Liriodendron tulipifera. 7 Fagus sylvatica “Atropurpurea”. 

186e3-img_1323

Kolon pasealekuaren etxebizitzak.

  • ANGLOSAJOIA ESTILOA:

Mendibil auzoko etxebizitza

  • MODERNISTA ESTILOA 

Saguzaharrren etxea, 1907an eraiki zuten, Art Nouveau belgaren eragina dauka. Ornitzeko moduan ikus daitezke: zaguzaharrak, katua eta arrano bizefaloak, zutabe salomoniko itxurakoak, oskorrak eta abar.

 

 

 

 

 

 

Gipuzkoa etorbideko etxea, lehenengo etxebizitza, Irunen, hormigoiez egina.

Gipuzkoako etorbidearen etxebizitza.

 

Ficoba erakustazoka, arkitektura industriala, 2003an inauguratu zen. Arkitektoa: Ángel de la Hoz.

Justitzia jauregia 1995an inauguratu zen. Arkitektoa: Ángel de la Hoz.

Azken Portu polikiroldegia, 2007an inauguratuta. Arkitektoa: Ángel de la Hoz.

 

Dorre Zaisa, bulegoak, 2009an inauguratuta. Arkitektoa: Ángel de la Hoz.

Moduloak Elizatzoko errotondan.

Etxebizitza Mendibil auzoan.

  •  ASPALDIKO INDUSTRIA BATZUK:

Gal lantegia 1915n ( Irungo Udaletxeko Artxibategia).

Porcelanas del Bidasoa. Argazkigilea: Garikoitz Estornés Zubizarreta.

Elgorriaga Txokolateak. 1997an. Argaskilaria: Justy García Koch.

La Palmera ( Irungo Udaletxeko Artxibategia)

La Palmera ( Irungo Udaletxeko Artxibategia)

CAF